Bilim insanları, Güney Hint Okyanusu’nun derinliklerinde Dünya kabuğunun ikiye ayrılmasını ve taze lavların yeni bir okyanus tabanı oluşturmasını eş zamanlı olarak kaydetti. Fransız araştırmacılar liderliğindeki ekip tarafından gerçekleştirilen çalışma, akustik, basınç, mesafe ve haritalama verilerini birleştiren ilk yerinde (in-situ) okyanus ortası sırtı gözlemi olarak kayıtlara geçti.
16 GÜNDE 160 MİLYON METREKÜP LAV DIŞARI SIZDI
Güneydoğu Hint Sırtı’nda 2024 yılının Nisan ayında meydana gelen ve yaklaşık 16 gün süren jeolojik olayda, 145 ila 160 milyon metreküp (5,2 – 5,6 milyar ft³) lav açığa çıktı. Bölgede yer yer 90 metre (300 ft) kalınlığa ulaşan birikintiler ve yaklaşık 4 kilometre (2,5 mil) uzunluğunda yeni bir lav alanı oluştu. Olay sırasında su altı vadisinin tabanı 4 metreden (13 ft) fazla çöktü ve 1 metreden (3 ft) fazla genişledi.
39 YILLIK HAREKET TEK BİR PATLAMADA GERÇEKLEŞTİ
Levhaların normalde yılda yaklaşık 6,5 santimetre (2,5 inç) ayrıldığı bölgede elde edilen veriler, deniz tabanı yayılmasının onlarca yıllık tektonik hareketi bünyesinde biriktirip kısa sürede serbest bırakabildiğini gösterdi. Araştırmacılar, yaşanan tekil hareketin sırtın bu bölümündeki yaklaşık 39 yıllık normal uzaklaşmaya eşdeğer olduğunu hesapladı.
FAY HAREKETİNİN YÜZDE 76’SI SARSINTISIZ OLDU
Süreç, 26 Nisan 2024’te UTC ile 19.56’da meydana gelen 4,9 büyüklüğündeki deprem ve ardından gelen deprem fırtınasıyla başladı. Veriler, vadi tabanındaki toplam çökmenin %83’ünün ilk 16 saat içinde gerçekleştiğini gösterdi.
Modellemeler, olay sırasındaki toplam fay kaymasının yalnızca %24’ünün sismik (deprem kaynaklı) olduğunu, kalan %76’lık kısmının ise herhangi bir sarsıntı üretmeden (asismik) gerçekleştiğini ortaya koydu.
